Thiền sư Ajahn chah dạy cách hành thiền đúng đắng tăng trưởng trí tuệ cho người hành thiền .

Nếu các bạn muốn biết tiểu sử của ngài thì hãy click vào đây. bài viết đầy đủ về cuộc đời của ngài Ajahn chah.

Làm cho tâm an tịnh đồng nghĩa với việc tìm kiếm sự bình yên tuyệt đối. Nếu ta cố gắng ép buộc tâm quá mức, nó sẽ đi quá đà; nếu ta không nỗ lực đủ, ta không thể đạt được mục tiêu, tâm sẽ mất đi sự cân bằng.

Thường thì tâm không yên, nó cứ rong ruỗi hết chổ này tới chổ kia. Tập luyện cho thân thể khỏe mạnh và tập luyện cho tâm hồn khỏe mạnh không giống nhau. Để làm cho tâm hồn mạnh khỏe, ta cần tập trung, giữ chánh niệm, đừng để tâm lạc loài suy nghĩ linh tinh. Hầu hết mọi người, tâm không bao giờ yên tĩnh vì nó chưa có khả năng tập trung (Samadhi hay định tâm), vì vậy chúng ta phải đặt tâm vào vòng kim tỏa. Ngồi thiền và giữ chánh niệm.

Nếu ta hơi thở quá dài hoặc quá ngắn, ta sẽ mất sự cân bằng, tâm không thể trở nên yên tĩnh. Điều này cũng giống như khi ta mới tập sử dụng máy may đạp bằng chân. Đầu tiên ta tập đạp máy may để tập lấy sự phối hợp đúng trước khi thực sự may cái gì đó. Theo dõi hơi thở cũng tương tự như vậy. Chúng ta không cần phải lo lắng về hơi thở dài hay ngắn, mạnh hay yếu. Chỉ cần nhận thức nó. Như nó như thế nào, ta chỉ cần để nó như vậy, theo dõi hơi thở tự nhiên.

Khi hơi thở ổn định, ta mới dùng nó như là điểm thiền của ta. Khi thở vào, điểm đầu của hơi thở ở chóp mũi, điểm giữa là ngực và điểm cuối là bụng. Khi thở ra, điểm đầu là bụng, điểm giữa là ngực và điểm cuối là chóp mũi. Ta chỉ đơn giản ghi nhận điểm này tại ba điểm chóp mũi, ngực và bụng. Lưu ý ba điểm này để tâm vững chắc, giới hạn tâm lạc để chánh niệm và tỉnh giác dễ dàng sinh sôi.

Khi đã làm quen với việc ghi nhận tại ba điểm này, ta có thể bỏ qua chúng và chỉ ghi nhận hơi thở vào và hơi thở ra, tập trung tại một nơi duy nhất như chóp mũi hoặc vùng môi trên nơi mà luồng hơi vào, ra chạm vào. Ta không cần theo dõi hơi thở, chỉ thiết lập chánh niệm trước mặt ta tại chóp mũi, và ghi nhận hơi thở vào, ra tại một điểm này – vào, ra, vào, ra. Chẳng cần phải suy nghĩ về một cái gì đó đặc biệt, chỉ tập trung vào nhiệm vụ đơn giản này ngay trong hiện tại, hãy giữ cho tâm luôn biết liên tục. Chẳng có gì khác hơn để làm, chỉ thở vào và thở ra.

Không lâu sau, tâm trở nên yên tĩnh và hơi thở trở nên tế nhị. Thân và tâm trở nên nhẹ nhàng. Nếu thực hành đúng, chúng ta sẽ đạt được trạng thái như vậy.

Khi đang ngồi thiền, tâm trở nên lắng trong, nhưng cho dù ta đang trong bất kỳ trạng thái nào, chúng ta phải ý thức rõ việc đó, phải nhận thức nó. Ở đó là sự hiện diện của các sinh hoạt của tâm cùng với sự an tịnh. Có tầm (vitakka) – hành động đưa tâm đến đề mục quán chiếu. Nếu không có nhiều chánh niệm, sẽ không có nhiều vitakka. Rồi theo sau đó là tứ (vicara), sự quán chiếu quanh đề mục đó. Có một số cảm giác về trạng thái tâm còn “yếu” thỉnh thoảng sinh khởi, nhưng sự tỉnh giác của chúng ta là điều quan trọng – bất kỳ điều gì cũng có thể sinh khởi, nhưng chúng ta phải nhận thức, ghi nhận nó một cách liên tục. Khi ta vào sâu hơn trong định, ta phải luôn luôn nhận thức về trạng thái thiền của ta, phải biết tâm ta có đứng yên trên đề mục một cách vững chắc hay không. Vì vậy định và sự tỉnh giác, cả hai, đều có mặt.

Có một cái tâm an tịnh không có nghĩa là không có điều gì sinh khởi, những cảm xúc sẽ sinh khởi. Thí dụ khi ta nói về tầng thiền thứ nhất, ta nói nó có năm thiền chi. Cùng với vitakka và vicara, hỷ (piti) sẽ sinh khởi cùng với đề mục thiền và rồi sau đó là lạc (sukha). Tất cả bốn chi thiền này cùng nằm trong một cái tâm đã đạt được sự tĩnh lặng. Tất cả chúng cùng là một trạng thái.

Thiền chi thứ năm là ekaggata hay nhất tâm. Có thể thắc mắc làm sao có thể có sự nhất tâm khi còn có bốn chi thiền khác này. Đây là do tất cả chúng đều hợp nhất trên nền tảng của sự an tịnh. Tất cả các chi thiền đó cùng được gọi chung là định (Samadhi). Chúng không phải là những trạng thái hàng ngày của tâm, chúng là những thiền chi. Định có năm đặc điểm này, nhưng chúng không làm nhiễu loạn sự an tịnh căn bản. Tâm, vì vậy, đồng nhất với năm chi thiền này như là một. Tầng thiền đầu tiên là như vậy đấy.

Chúng ta không cần gọi nó là tầng thiền thứ nhất, tầng thiền thứ hai, tầng thiền thứ ba và v.v … Hãy chỉ đơn giản gọi là “một cái tâm tĩnh lặng”. Khi tâm dần dần trở nên an tịnh hơn, nó sẽ từ bỏ vitakka và vicara để có được hỷ và lạc. Tại sao tâm từ bỏ vitakka và vicara? Đây là do tâm càng ngày càng trở nên vi tế hơn, tầm và tứ quá thô không thể giữ lại.

Tại giai đoạn này, khi tâm từ bỏ vitakka và vicara, cảm giác hỷ mạnh mẽ có thể sinh khởi, nước mắt có thể trào ra. Nhưng khi Samadhi (định) sâu hơn, hỷ cũng sẽ bị loại bỏ, chỉ còn chừa lại lạc và sự nhất tâm cho đến khi cuối cùng ngay cả lạc cũng phải ra đi và tâm đạt đến trạng thái vi tế nhất. Chỉ còn sự quân bình (xả) và sự nhất tâm, tất cả những thứ khác đều bị bỏ lại. Tâm đứng yên, bất động.

tieu 4
Thiền sư Ajahn Chah và các học trò.

Một khi tâm an tịnh thì việc này có thể xảy ra. Chúng ta không cần phải suy nghĩ nhiều về nó, nó sẽ sinh khởi tự nó. Đây được gọi là năng lực của một cái tâm an tịnh. Trong trạng thái này, tâm không buồn ngủ (hôn trầm); năm triền cái, tham, sân, hôn trầm và thụy miên, trạo hối, hoài nghi tất cả đều biến mất.

Nhưng nếu năng lực tâm vẫn không mạnh và chánh niệm yếu, thỉnh thoảng sẽ có những cảm xúc không mời mà đến sinh khởi. Tâm an tịnh nhưng dường như có “sự vẫn đục” trong sự tĩnh lặng đó. Tuy vậy nó không phải là một dạng hôn trầm thông thường, một số cảm xúc sẽ thể hiện – có thể chúng ta sẽ nghe một âm thanh, hay thấy hình ảnh một con chó hay một cái gì đó. Nó không thực sự rõ ràng nhưng nó cũng không phải là một giấc mơ. Đây là do năm thiền chi bị mất cân bằng và yếu.

Tâm thường chơi khăm trong những mức độ tĩnh lặng này. “Tưởng tượng” thỉnh thoảng sẽ xuất hiện khi tâm ở trong trạng thái này qua bất kỳ cửa giác quan nào, và hành giả không thể nói chính xác là chuyện gì đang xảy ra “Mình đang ngủ à? Không. Nó có phải là giấc mơ không? Không, nó không phải là một giấc mơ…” Những cảm giác này sinh khởi từ một trạng thái tâm khá tĩnh lặng, nhưng nếu tâm thực sự định tĩnh và trong sáng, chúng ta sẽ không hoài nghi về những cảm giác hoặc tưởng tượng sinh khởi. Những câu hỏi như “Mình đã bị cuốn đi à? Mình đang ngủ sao? Mình bị lạc đường à?” sẽ không sinh khởi vì chúng là đặc điểm của một cái tâm vẫn còn hoài nghi. “Mình đang ngủ hay thức vậy?”… Xem nào, tâm bị lu mờ! Đây là một cái tâm bị lạc lối trong những trạng thái của nó. Nó giống như mặt trăng bị đám mây đi ngang qua. Bạn vẫn có thể thấy mặt trăng, nhưng những đám mây bao phủ nó làm cho nó bị lu mờ. Nó không giống trường hợp mặt trăng nhô lên từ sau những đám mây – trong sáng và rõ ràng.

Khi tâm an tĩnh và thiết lập vững chắc trong chánh niệm và sự tự tỉnh giác, chúng ta sẽ không có hoài nghi về những hiện tượng khác nhau mà chúng ta gặp phải. Tâm sẽ thực sự vượt lên trên mọi chướng ngại. Chúng ta sẽ biết một cách rõ ràng bất cứ điều gì khi nó sinh khởi trong tâm. Chúng ta không hoài nghi về nó vì tâm chúng ta trong sáng. Tâm đạt đến trạng thái định là như vậy đấy.

Tuy nhiên một số người thấy khó nhập định bởi vì nó không phù hợp với căn tánh của họ. Họ có định, nhưng định của họ không mạnh hay vững chắc. Họ không có trạng thái an tĩnh. Định trong tâm không rõ ràng. Chúng ta không thể phân biệt rõ giữa định và sự tĩnh lặng. Đó chỉ là định của họ, định theo kiểu của họ. Họ không thể nhận ra đươc rằng định phải mạnh và rõ ràng. Chúng ta không thể phân biệt giữa định và sự tĩnh lặng. Đó chỉ là định của họ, định theo kiểu của họ. Họ không thể nhận ra rằng định phải mạnh và rõ ràng.

Nếu không có định trong tâm chúng ta thì không có việc nào có thể hoàn thành được. Khi chúng ta mạo hiểm làm một việc gì đó mà không có định trong lòng chúng ta thì chúng ta sẽ không thể thành công. Khi chúng ta làm việc mà không có sự tập trung, thì chúng ta sẽ không thể thành công. Khi chúng ta làm việc mà không có sự tập trung, chúng ta chỉ làm được một việc duy nhất trong cùng một thời điểm. Chúng ta không thể làm việc một cách hiệu quả. Chúng ta không thể thực hiện nhiều công việc cùng một lúc. Chúng ta không thể thực hiện nhiều công việc cùng một lúc. Chúng ta không thể thực hiện nhiều công việc cùng một lúc. Chúng ta không thể thực hiện nhiều công việc cùng một lúc. Nếu chúng ta không chú ý và kiên trì thì chúng ta sẽ không thể làm được việc gì đó. Lúc đó chúng ta sẽ nói rằng không có thời gian để làm việc gì đó, nhưng thực ra chúng ta không tập trung vào công việc của chúng ta. Khi chúng ta làm việc mà không có sự tập trung, chúng ta không thể thành công.

tieu 2 1
Thiền sư Ajahn Chah

Có hai cách tiếp cận khác nhau trong việc tu tập. Một số người có khả năng tập trung và nội quán mạnh mẽ, nhưng họ khó lòng đạt được sự định tĩnh khi ngồi thiền. Họ thường suy nghĩ nhiều, quán chiếu điều này điều nọ, cho đến khi cuối cùng họ nhận ra chân lý về hạnh phúc và khổ. Trong khi đó, một số người có khả năng tập trung tự nhiên hơn và không cần phải tu tập nhiều về định tĩnh. Dù đứng, đi, ngồi hay nằm, họ có thể trực tiếp trải nghiệm sự chứng ngộ Pháp. Họ đạt được sự an vui và hiểu biết chân lý một cách tự nhiên và không hoài nghi bởi vì họ đã tự chứng kiến.

Ngoài ra, có những người có ít trí tuệ nhưng tâm định rất mạnh. Họ có thể nhanh chóng nhập định sâu, nhưng thiếu trí tuệ để nhận ra và giải quyết các vấn đề của họ.

Dù sử dụng phương pháp tu tập nào, chúng ta phải loại bỏ tà kiến và chỉ giữ lại chánh kiến. Chúng ta cũng cần loại bỏ sự rối loạn và chỉ giữ lại sự an bình. Dù có hai mặt của sự thực hành, định tĩnh và nội quán, hai mặt này đi cùng nhau và không thể tách rời.

Chánh niệm (sati) là cái nhìn bao quát những yếu tố khác nhau sinh khởi trong lúc hành thiền. Chánh niệm là điều kiện quan trọng để giúp cho các yếu tố khác sinh khởi. Nó là sự sống và tỉnh thức. Nếu chúng ta mất chánh niệm, ta sẽ tự đánh mất cơ hội tự tỉnh giác và trí tuệ. Chánh niệm đơn giản là sự nhớ lại và nó giúp chúng ta tự chứng nhiệm và tự hiểu mình.

Dù làm bất cứ việc gì, chúng ta cần tỉnh thức và thận trọng. Sự hổ thẹn làm cho ta nhận ra những hành động không đúng mà ta sẽ làm. Khi hổ thẹn tăng lên, sự tự chủ cũng tăng lên và phóng dật sẽ giảm đi. Dù chúng ta có đang thiền hay không, những yếu tố này luôn hiện diện trong tâm.

Để phát triển chánh niệm, chúng ta cần quan tâm và chú ý đến công việc chúng ta đang làm hoặc đã làm trong quá khứ. Chánh niệm là pháp giám sát giúp cho chúng ta tự nhìn nhận bản thân. Nếu chúng ta biết rõ bản thân mình như vậy, chúng ta sẽ dễ dàng nhận ra cái đúng từ cái sai, con đường sẽ rõ ràng, và chúng ta sẽ giải thoát từ những khó khăn và phiền não. Sự trí tuệ sẽ tiến bộ.

Tóm lại, việc tu tập có thể gom lại thành ba khía cạnh: giới, định và tuệ. Giới là việc tự chủ và kiểm soát hành vi, định là sự kiên định trong kiểm soát tâm, và tuệ là hiểu biết hoàn hảo và toàn diện trong công việc mà ta đang làm. Việc thực hành này sẽ dẫn đến con đường của chúng ta, và không có con đường nào khác ngoài điều này.

HanKan
HanKan
Mình Là Hankan một người đam mê tâm linh và nhiếp ảnh thích khám phá những điều bí ẩn của thế giới qua con đường tâm linh, tìm kiếm sự kết nối tinh tế giữa thế giới vật chất và thế giới tâm linh.

2 BÌNH LUẬN

5 1 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest
2 Góp ý
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
Nhất Chính
Nhất Chính
9 tháng trước

cảm ơn

kingnew
kingnew
9 tháng trước

bài viết rất hay đầy đủ

Đọc Thêm

- Quảng Cáo -